praca w zbiorach Muzeum Książki Artystycznej w Łodzi
książka artystyczna, kodeks 19 x 16 x 5,3 cm (wysokość x szerokość x grubość) papier, tektura, barwione na czarno płótno, druk cyfrowy, barwienie, wycinanie w papierowym bloku książki
Tekst: fragmenty „Drogi na górę Karmel” Św. Jan od Krzyża
Na aversie okładki widzimy literę „A” na rewersie literę „Z”. Książka Kality nosi przewrotny tytuł od „Z do A”. Został on umieszczony nietypowo, bo na jutowym lub lnianym sznurku, który stanowi zakładkę do książki. Można zatem zacząć lekturę od końca. Albo czytać w obu kierunkach. Co chyba jest właściwszym rozwiązaniem ponieważ tytuł nie jest oczywisty od samego początku zetknięcia się z książką.
Treść odnosi się do głównego dzieła Św. Jana od Krzyża – katolickiego mistyka „Droga na Górę Karmel”, w którym Święty opisuje noc duchową jako stan będący odarciem zmysłów od poczucia istnienia Boga. Stan ten jest dla wierzącego cierpieniem. Dzięki cierpliwemu zawierzeniu Bogu i wypełnieniu serca nadzieją może ono wydać owoc.
Na drugiej stronie okładki pojawia się biały trójkąt podpisany słowem „światło”. W stronicach książki został wycięty przyległy trójkąt powtarzający kształt pierwszego. Oglądając od „A” na każdej stronie został wycięty coraz mniejszy, aż do czarnego punktu na końcu bloku. Wycięcia tworzą razem trójwymiarowy ostrosłup – ciemną otchłań. Jednak kiedy przerzucimy pierwszą kartę okazuje się, że książka wewnątrz jest biała a ciemna jest jedynie pierwsza strona i brzegi stron. Zatem mamy więcej bieli niż czerni. Choć pozornie wydawałoby się, że „ciemność” króluje nad „jasnością”. Obracając kolejne stronice możemy odczytać pojedyncze litery, sylaby, wyrazy. Pierwszy pojawia się po obróceniu 12 kartki, następny systematycznie co sześć stronic. Naprzemiennie przy wierzchołkach trójkąta w kierunku wskazówek zegara pojawiają się słowa wg przedziwnej wyliczanki w wielu językach, polskim, francuskim, katalońskim, angielskim, niemieckim. Być może czytającemu objawi ona zdanie zakończone słowem: „ciemnością”.
W książce mamy szerg sakralnych nawiązań. Już sama forma obiektu – kodeks w połączeniu z literami umieszczonymi na 1 i 4 stronie okładki (A, Z) wskazuje na Biblię. Tak jak Alfa i Omega pierwsza i ostatnia litera alfabetu greckiego wskazują na Boga jako początek i koniec wszystkiego. Trójkąt – dominujące przedstawienie w książce jest symbolicznym obrazem Boga i Trójcy Świętej. Na początku pojawia się słowo – niczym z ewangelii św. Jana. „Światło”, które wg Księgi Rodzaju Bóg stworzył pierwszego dnia. jest symbolem Boga. W Starym Testamencie ukazywał się w formie ognia, podobnie zstępował Duch Święty w postaci płomienia nad głowami, Jezus zaś mówił o sobie „Ja jestem Światłością świata. Kto we mnie wierzy choćby i umarł żyć będzie.” (J 8,12) „Światłość w ciemności świeci, a ciemność jej nie ogarnęła”. (J 1, 5)